NEWYDDION DIWEDDARAF

(Ebrill 2013)

Cyhoeddi Alcemi Dwr / Alchemy of Water
Dathlu tirwedd Cymru mewn llun a llên

Cân ar albwm cyfansoddwr o Ganada
Cerdd ar albwm 'Shadows in the Light'

Gorwelion hanner canrif
Erthyglau ac arddangosfa gyda 25 llenor

Mwy o newyddion
Manylion pellach am weithgareddau diweddar. ______________________________________________________

Grahame Davies

Enillydd Gwobr Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru

Mae Grahame Davies yn fardd, yn nofelydd, yn olygydd ac yn feirniad llenyddol sydd wedi ennill nifer o wobrau gan gynnwys Llyfr y Flwyddyn yng Nghymru

Y mae wedi cyhoeddi 17 o lyfrau gan gynnwys Cadwyni Rhyddid, a enillodd wobr Llyfr y Flwyddyn, y nofel Rhaid i Bopeth Newid, a roddwyd ar y rhestr hir ar gyfer yr un wobr, yr astudiaeth o Gymru a'r Iddewon, The Chosen People, yr astudiaeth o Gymru ac Islam The Dragon and the Crescent, a'r gyfrol seico-ddaearyddol, Real Wrexham.

Yn frodor o Wrecsam, y mae bellach yn rhannu ei amser rhwng Caerdydd a Llundain. Y mae ganddo radd Saesneg o Brifysgol Anglia Ruskin yng Nghaergrawnt, a doethuriaeth o Brifysgol Caerdydd, lle y mae hefyd yn Gymrawd Ymchwil anrhydeddus yn yr adran grefydd.

Mae hefyd wedi derbyn gradd D.Litt er anrhydedd gan Brifysgol Anglia Ruskin, ac y mae'n gymrawd o Goleg Goodenough, Llundain. Teithiai'n rhyngwladol yn darlithio ac yn darllen ei waith. Y mae ei farddoniaeth wedi ei chyfieithu i lawer o ieithoedd.

Bywgraffiad

Bardd, nofelydd, golygydd a beirniad llenyddol, a enillodd nifer o wobrau am ei waith, gan gynnwys gwobr Llyfr y Flwyddyn yn 2002, ac enwebiad ar gyfer yr un wobr yn 2004 pan gyrhaeddodd y rhestr hir.

Cafodd ei eni yn 1964 a'i fagu ym mhentref glofaol Coedpoeth ger Wrecsam yng ngogledd ddwyrain Cymru.

Ar ôl ennill gradd mewn Llenyddiaeth Saesneg yn CCAT (bellach Prifysgol Anglia Ruskin) yng Nghaergrawnt, fe hyfforddodd fel newyddiadurwr gyda chwmni Thomson yn Newcastle-upon-Tyne gan weithio wedyn yn y cyfryngau yn ne Cymru. Mae ei yrfa fel newyddiadurwr a chynhyrchydd wedi dod â nifer o wobrau Cymreig a Phrydeinig i'w ran.

Yn 1997, fe dderbyniodd ddoethuriaeth oddi wrth Prifysgol Cymru am ei astudiaeth o waith R.S.Thomas, Saunders Lewis, T.S. Eliot a Simone Weil. Roedd y gwaith, a ysgrifennwyd yn y Gymraeg, yn diffinio'r llenorion hyn fel rhan o fudiad gwrth-fodern yn niwylliant y Gorllewin yn yr ugeinfed ganrif.

Enillodd ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth, Adennill Tir, (Barddas, 1997) Wobr Goffa Harri Webb. Prif ddeunydd y llyfr oedd profiadau'r awdur o o'r 10 mlynedd a dreuliodd yng Nghymoedd y de, ym Merthyr Tudful.

Yn 1998, ef oedd yn ail i Emyr Lewis am goron Prifwyl Bro Ogwr, gyda'r tri beirniad yn ei gael yn deilwng o'r goron am ei ddilyniant "Rhyddid."

Yn 1999, cyhoeddwyd ei astudiaeth o Gymru a'r mudiad gwrth-fodern, Sefyll yn y Bwlch, (Gwasg Prifysgol Cymru), sef cynnyrch ei ddoethuriaeth. Disgrifiwyd y llyfr gan y beirniad Dr Dafydd Glyn Jones (Barn), fel: "astudiaeth a enilla'i le yn syth yn rheng flaenaf beirniadaeth ein dydd. " "A signal book" oedd disgrifiad y beirniad Dr Angharad Price ohono (New Welsh Review).

Yn 2000, fe gydolygodd Oxygen, (Seren) blodeugerdd ddwyieithog o feirdd o Gymru o dan oed 45.

Yn 2001, ymddangosodd ei ail gyfrol o farddoniaeth, Cadwyni Rhyddid, (Barddas). Aeth i ail argraffiad o fewn ychydig fisoedd ac fe enillodd Wobr Llyfr y Flwyddyn Cyngor Celfyddydau Cymru yng Ngwyl y Gelli, 2002, ynghyd â £3,000 o arian.

Yn 2002, fe gyhoeddodd Seren ei flodeugerdd lenyddol, The Chosen People, sy'n trafod perthynas y Cymru a'r Iddewon, fel mae'n ymddangos mewn llenyddiaeth.

Yn 2002 hefyd, fe olygodd rhifyn 160-tudalen o'r cylchgrawn llenyddol Bwlgaraidd Plamak ("Fflam") wedi ei neilltuo i lenyddiaeth Cymru, y tro cyntaf i gasgliad Cymreig ymddangos yng ngwledydd y Balcan.

Yn 2002 fe ymddangosodd Ffiniau/Borders, (Gomer) cyfrol ddwyieithog o farddoniaeth ar y cyd gydag Elin ap Hywel.

Yn 2004 ymddangosodd ei nofel gyntaf, Rhaid i Bopeth Newid (Gomer). Cafodd ei chynnwys ar y Rhestr Hir o 10 ar gyfer gwobr £10,000 Llyfr y Flwyddyn, 2005, ac fe'i disgrifiwyd gan yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas yn Taliesin fel y 'nofel ôl-genedlaetholaidd gyntaf '.

Yn 2004 hefyd, ymddangosodd ei gasgliad o farddoniaeth Gymraeg mewn cyfieithiad Astwreg o wasg Kêr ar Mor dan y teitl Nel país del borrina (Gwlad y Cymylau).

Yn 2005, ymddangosodd ei ddetholiad o farddoniaeth Gymraeg mewn cyfieithiad Galiseg dan y teitl No país de la brétema o wasg VTP Editorial.

Yn yr un flwyddyn, cyhoeddodd Seren The Big Book of Cardiff, blodeugerdd o ysgrifennu cyfoes am Gaerdydd, wedi ei gyd-olygu gyda Peter Finch.

Yn 2005 hefyd, fe ymddangosodd ei drydedd gyfrol o farddoniaeth Gymraeg dan y teitl Achos (Barddas).

Yn 2006, ymddangosodd ei gasgliad o waith gan ffoaduriaid a cheiswyr lloches yng Nghymru, Gwyl y Blaidd / Festival of the Wolf, o wasg Parthian/Hafan, wedi ei olygu ar y cyd gyda Tom Cheesman a Sylvie Hoffman.

Yn 2007, cyhoeddodd Seren Everything Must Change, nofel Saesneg wedi'i seilio ar Rhaid i Bopeth Newid.

Hefyd yn 2007, cyhoeddodd Seren Real Wrexham, cyfrol o seico-ddaearyddiaeth yn y gyfres Real a olygir gan Peter Finch. Cafodd ei ail-argraffu yn 2009.

Bydd ei astudiaeth helaeth o berthynas Cymru a'r Mwslimiaid drwy'r canrifoedd yn ymddangos o wasg Seren yn 2011 dan y teitl The Dragon and the Crescent.

Mae ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth Saesneg, Lightning Beneath the Sea, wedi ymddangos o Seren yn 2012.

Yn 2013, cyhoeddodd Gomer Alcemi Dwr / Alchemy of Water sef llyfr o luniau o lynnoedd, afonydd a rhaeadrau yng Nghymru gan Mari Owen a Carl Ryan gyda cherddi Saesneg gan Tony Curtis a cherddi Cymraeg gan Grahame Davies.

Cyfieithiwyd gwaith Grahame Davies i nifer o ieithoedd, gan gynnwys: Saesneg, Almaeneg, Eidaleg, Latfieg, Maltaeg, Bwlgareg, Pwyleg, Astwreg, Galiseg, a Guglianesano. Mae hefyd wedi ymddangos mewn cyhoeddiadau mor amrywiol â The Times, The Times Literary Supplement, The Guardian, Poetry London, y Literary Review yn America, Orbis (#136 Gwanwyn 2006), Yearbook of Welsh Writing in English, Absinthe (Michigan, UDA, 2007), Kalliope (yr Almaen, 2009), Poetry Review a chyfres Everyman Library Pocket Poets, Villanelles (2012) mae wedi ei gynnwys hefyd mewn nifer fawr o flodeugerddi. Roedd yn golofnydd rheolaidd gyda Barddas tan 2012 ac y mae'n gyfrannwr cyson i gyfnodolion megis Poetry Wales, Barn, Taliesin, Planet a New Welsh Review. Mae'n gwneud darlleniadau a darlithoedd yn rheolaidd ym Mhrydain ac yn rhyngwladol, mae'n ymddangos yn aml ar deledu a radio, mae wedi cyflawni nifer o gomisiynau mawrion ac yn cydwithio'n helaeth gydag artisitiaid ym meysydd cerddoriaeth a'r celfyddydau gweledol. Ceir mwy o fanylion isod.

Prif wobrau ac ysgoloriaethau, ayyb:

• 2011: Ysgoloriaeth Llenyddiaeth Cymru am brosiect barddoniaeth.
• 2010: D.Litt er anrhydedd gan Brifysgol Anglia Ruskin, Caergrawnt
• 2009: Gwobr Lenyddiaeth Ruth Howarth ar gyfer Real Wrexham
• 2008: Cymrawd Ymchwil er Anrhydedd, Prifysgol Caerdydd.
• 2007: Ysgoloriaeth yr Academi ar gyfer Wales and the Muslims.
• 2004: Ysgoloriaeth yr Academi ar gyfer Everything Must Change
• 2004: Cymrawd Coleg Goodenough, Llundain.
• 2004: Cerdd Deyrnged, Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
• 2004: Rhestr Hir Gwobr Llyfr y Flwyddyn ar gyfer Rhaid i Bopeth Newid
• 2002: Gwobr Llyfr y Flwyddyn ar gyfer Cadwyni Rhyddid.
• 2001: Enillydd, Stomp Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Yr Academi.
• 1998: Ysgoloriaeth Cyngor Celfyddydau Cymru ar gyfer Wales and the Jews.
• 1997: Gwobr Goffa Harri Webb ar gyfer Adennill Tir.
• 1994: Gwobr Vers Libre Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
Prif Gomisiynau, Preswyliadau, Ymweliadau, Gwyliau a Darlithoedd.


• 2013: Gwyl y Gelli, lansio Alcemi Dwr / Alchemy of Water a noson i ddathlu canmlwyddiant R.S.Thomas.
• 2012: Cerdd yr wythnos yn y Guardian.
• 2011: Cyfres darlleniadau Oxfam Poets, Llundain.
• 2011: Cambridge Festival of Ideas, Trafodaeth panel ar fytholeg.
• 2011: Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru, Aberystwyth: 'Y Cilgant a'r Cymry.'
• 2011: Cyfadran Diwinyddiaeth Prifysgol Caergrawnt, dan nawdd Cambridge Muslim College; 'Wales and Islam'
• 2011: Darlith Carnhuanawc; 'Cymru ac Islam': Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
• 2011; Darlith ar Bryan Martin Davies gydag Elin ap Hywel, Eisteddfod Genedlaethol Cymru
• 2011: Rhaglen BBC Cymru Wales All Things Considered .
• 2011: Gwyl y Gelli, sesiwn ar The Dragon and the Crescent
• 2010: Sesiwn gyda John Hegley yng nghyfres 'On the Border', Cas-gwent.
• 2010: Rhaglen Great Lives ar BBC Radio 4 gydag Eleanor Bron a Matthew Parris.
• 2009:Taith Gogledd America: darlleniadau a chyweithiau celfyddydol ym Mhennsylvania a Vermont. Celfyddydau Rhyngwladol Cymru.
• Gwyl Greenbelt, Cheltenham, Lloegr
• 2009: Prifysgol Harvard, U.D.A. Darlith.
• 2008: Darlleniadau yn Guglienesi, yr Eidal.
• 2008: Pum darlleniad yn yr Ariannin.
• 2007: Taith Gogledd America: darlleniadau a lansiad Everything Must Change yn Delta, Pennsylvania; Westport, Connecticut, ac Adeilad y Chrysler, Efrog Newydd, a darlith ym Mhrifysgol Yale. Celfyddydau Rhyngwladol Cymru.
• 2007: Cerdd Goffa i Gomisiynydd Plant Cymru.
• 2007: Gwyl y Gelli, darlleniadau, lansiad arddangosfa 'Portreadau'r Beirdd.'
• 2007. Imperial College, Llundain. Darlith.
• 2007: Artist Preswyl yn ysgol haf y British Centre for Literary Translation, Prifysgol East Anglia, Norwich.
• 2007: Gwrthrych rhaglen hanner-awr All Things Considered ar BBC Radio Wales.
• 2006: Delta, Pennsylvania. Darlleniadau
• 2006. Cape Town, De Affrica. University of the Western Cape. Darlith.
• 2005: Madrid, Sbaen. Lansiad La Pais de la Borrina. Cyngor Prydeinig.
• 2005: Cynhadledd Canu'n Rhydd, Llandudno, Academi. Darlleniadau a phanel.
• 2005. Prifysgol Limerick, Iwerddon. Darlith.
• 2004: Poesiefestival, Berlin. Gweithdai cyfieithu a darlleniadau. Cyngor Prydeinig / Llenyddiaeth Cymru Dramor.
• 2004: Israel a Phalesteina. Ymweliad ymchwil. Swyddfa Dramor Israel.
• 2004: Gwyl Gelfyddydau Greenbelt, Cheltenham. Darlleniad a gweithdai.
• 2004: Cynhadledd NAASWCH Conference, Morgantown, WV, UDA. Darlith.
• 2004. Gwrthrych rhaglen hanner-awr Dechrau Canu Dechrau Canmol, S4C
• 2003: Comisiwn yr Academi ar gyfer Cerdd Fawr Caerdydd
• 2003; Comisiwn gan Dywysog Cymru; cerdd ar gyfer Eisteddfod Gydwladol Llangollen.
• 2003: Edmonton, Canada. Darlith a darlleniadau yng nghynhadledd 'Culture and the State'. Cyngor Prydeinig.
• 2002: Sofia, Bwlgaria. Darlleniadau a lansiad rhifyn Cymreig Plamak. Cyngor Prydeinig.
• 2002: Lublin, Gwlad Pwyl. Darlith. Cyngor Prydeinig.
• 2002: Cynhadledd NAASWCH, Syracuse, NY. U.D.A. Dwy ddarlith.
• 2002: Coleg William and Mary, Williamsburg. U.D.A. Darlith.
• 2002: Comisiwn gan Ganolfan Mileniwm Cymru ar gyfer cerddi nodi gosod y garreg sylfaen.
• 2002. Gwyl y Gelli, Darlleniadau.
• 2001: Ariannin, Cyngor Prydeinig.
• 2001: Bord Gron Barddoniaeth Ewrop, Riga, Latvia. Darlleniadau . Cyngor Prydeinig.
• 2000: Wexford, Iwerddon. Darlleniad. Academi.
• 2000: Royal Festival Hall, Llundain. Darlleniad.

  Cyweithiau cerddorol.
  
  
• 2013: Y gerdd 'When you have to leave' wedi ei gosod i gerddoriaeth ar gyfer albwm Kevin Hutchings, Canada, Shadows in the Light.
• 2012: Geiriau ar gyfer 'The Hero's Journey', gwaith corawl gan Karl Jenkins, a berfformiwyd gan gôr meibion 500-llais yn y Royal Festival Hall, Llundain, ar Orffennaf 7, 2012, a chôr 1000-llais yn Neuadd Albert, Llundain, ar Hydref 13, 2012.
• 2011: Geiriau ar gyfer rhan o'r sgôr gan Karl Jenkins ar gyfer cyfres deledu BBC Cymru The Story of Wales.
• 2011: Geiriau ar gyfer cywaith gyda'r cyfansoddwr Mervyn Burtch, yr artist Gigi Jones a'r bardd Tony Curtis.
• 2011: Y gerdd 'Homecoming' wedi ei gosod i gerddoriaeth ar gyfer albwm Kevin Hutchings, Canada, Light to Shine.
• 2010: geiriau yn seiliedig ar lenyddiaeth sanctaidd nifer o grefyddau’r byd ar gyfer gosodiad newydd o’r Gloria gan Karl Jenkins, a berfformiwyd am y tro cyntaf yn Neuadd Albert, Llundain, Gorffennaf 11, 2010.
• 2009: geiriau ar gyfer gwaith comisiwn newydd gan Karl Jenkins, i'w berfformio am y tro cyntaf yng Nghanolfan Mileniwm Cymru, Tachwedd 14.
• 2009 Geiriau 'O Beata Trinitas' ar gyfer Karl Jenkins ar gyfer darn i ddathlu statws prifysgol Coleg y Drindod, Caerfyrddin.
• 2009 Dwy gerdd wedi eu gosod i gerddoriaeth ar gyfer albwm Kevin Hutchings, Canada, On the Bridge You Were Burning.
• 2008: Comisiwn y ddarparu geiriau ar gyfer gosodiad newydd o'r Stabat Mater gan Karl Jenkins fel rhan o ddigwyddiadau Dinas Diwylliant Ewrop, Lerpwl, 2008. Cyhoeddwyd ar yr albwm Stabat Mater (EMI Classics).
• 2008: Geiriau ar gyfer nifer o ganeuon y band roc Catsgam ar yr albwm Adnodau gyda Blodau.
• 2007: Geiriau Cymraeg ar gyfer gosodiad newydd o'r Largo o Simffoni'r Byd Newydd, Dvorak, ac ar gyfer gosodiad newydd o 'Cantilena', gan Karl Jenkins ar yr albwm This Land of Ours (EMI Classics).
• 2007: Panelydd ar ysgol undydd ar y libretto, ar gyfer Academi a Music Theatre Wales.
• 2005: Mae albwm Karl Jenkins, Requiem, (EMI Classics), sy'n cynnwys gosodiad o'r gerdd 'Llwyd' yn cyrraedd Rhif Un yn y siartiau clasurol.
• 2005: Comisiwn gan gwmnïoedd Opus a Barcud Derwen ar gyfer libretto opera Taliesin ar gyfer Karl Jenkins.
• 2006: Cyfieithiad Cymraeg o 'The Mystics' gan Carol Barrett yn cael ei berfformio gan Y Fonesig Kiri te Kanawa ar albwm Karl Jenkins Kiri Sings Karl. (EMI Classics).
• 2006: Gosod nifer o gerddi i gerddoriaeth gan y band roc Malarki ar albwm Malarki
  Cyweithiau celfyddydau gweledol a chyhoeddus.
  
  
• 2011 Geiriau ar gyfer cerfluniau gan Adam Williamson ar hyd llwybr seiclo ger Maesteg.
• 2009 Geiriau Cymraeg ar gyfer cerflun o Ivor Novello i'w godi y tu allan i Ganolfan Mileniwm Cymru.
• 2008 Cerddi yn cael eu hymgorffori mewn beinciau cerfluniadol fel rhan o waith adnewyddu canol tref Merthyr Tudful.
• 2008: Gweithio gyda'r artist Helen Stiff ar gyfer prosiect Gair o Gelf Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
• 2006. Cerdd gomisiwn gan y cerflunydd Nigel Talbot yn cael ei gynnwys yn ei waith fel rhan o'i arddangosfa, Salvage.
• 2006: Portread o Grahame Davies gan Lorraine Bewsey yn un o 20 o luniau yn ei harddangosfa, Portreadau'r Beirdd.
• 2004: Cerddi yn cael eu cynnwys ar gerfluniau gan Nigel Talbot mewn nifer o leoliadau ar Daith Taf, yn Abercynon, Aberfan, a Chefn Coed y Cymmer.
  Aelodaeth sefydliadau.
  
  
• 2011 - 2012 Bwrdd Llenyddiaeth Cymru
• 2008 - 2011 Cymrawd Ymchwil er Anrhydedd, Prifysgol Caerdydd.
• 2007 -2012 Bwrdd Ymgynghorol Llyfrgell Genedlaethol Cymru
• 2006 - 2009 Bwrdd Displaced People in Action.
• 2006 - Society of Authors
• 2005 - Bwrdd yr Academi
• 2004 - Cymrawd Coleg Goodenough, Llundain.
• 2003 - Pwyllgor rheoli Cyfrwng, cyfnodolyn y cyfryngau yng Nghymru
• 2002 - Darlithydd Gysylltiol, Ysgrifennu Creadigol, Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd.
• 2002 - BAFTA Cymru
• 2002-2006 Pwyllgor Litwrgaidd Ymgynghorol Sefydlog yr Eglwys yng Nghymru
• 2001-2006 Arholwr Allanol, Media Cwrs Cyfathrebu a'r Cyfryngau, MA a BA, Prufysgol Cymru, Bangor
• 1997: Aelodaeth lawn o'r Academi.
• 1997-2002 Golygydd Cymraeg cylchgrawn Poetry Wales.
  Beirniad.
  
  
• 2011: Y Fedal Ryddiaith, Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
• 2011: Y Gadair (dysgwyr), Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
• 2008: The Perweez & Bashir Moriani Poetry Award, Llundain
• 2007: John Tripp Award for Spoken Poetry, Caerdydd.
• 2007: Cystadleuaeth Farddoniaeth Gwyl Wrecsam, Cymraeg a Saesneg.
• 2006: Y Fedal Ryddiaith, Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
• 2005: Panel beirniaid Bafta Cymru: Rhaglen Gylchgrawn/Rhaglen Nodwedd
• 2005: Cystadleuaeth Farddoniaeth Gwyl Wrecsam, Cymraeg a Saesneg.
• 2004: Cadeirydd panel Cymraeg cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn.
• 2003: John Tripp Award for Spoken Poetry
• 2002: Eisteddfod Rhyng-Golegol, cystadlaethau vers libre.
  
  
  Noder: Mae holl deithio Grahame Davies, a'i ddefnydd o ynni domestig a swyddfa, yn cael ei garbon-gydbwyso drwy'r elusen gadwraeth World Land Trust.